Ziektebeeld: CRPS
CRPS, vroeger ook wel posttraumatische dystrofie genoemd kan zich op iedere
leeftijd voordoen, maar komt het meest voor bij mensen tussen de 40 en 60
jaar. Het aantal gevallen onder tieners en jongvolwassenen neemt echter toe.
Pijn is het meest voorkomende verschijnsel. Vaak is die veel ernstiger dan
op grond van het letsel te verwachten valt. De aangedane plek is vrijwel altijd
uiterst gevoelig voor aanraking, zelfs voor een lichte streling. Met de tijd
wordt de pijn heviger in plaats van minder. Mensen kunnen gefrustreerd en
terneergeslagen raken, omdat zij niet begrijpen waar de pijn vandaan komt.
Verder kunnen de kleur en de temperatuur van de aangedane plek afwijken van
die van het omringende gezonde weefsel. Dergelijke afwijkingen dikwijls sterk
in de tijd: de huid op de plek van het oorspronkelijke letsel kan eerst warm
en helderrood worden en later juist koel en blauwachtig. De plek is vaak opgezet.
Als er geen genezing optreedt, kan er na enige tijd plaatselijk spierslapte
optreden en dit leidt dan weer tot problemen met bewegen. Uiteindelijk worden
de gewrichten stijf en vindt afbraak van huid, spieren en botten plaats. Dit
kan leiden tot chronische invaliditeit en amputatie.
CRPS tast meestal een hand, pols, voet, enkel of knie aan. Soms is een arm
of been in zijn geheel aangedaan. Bij een arm betekent dit dat de pijn zich
uitstrekt van de schouder tot de pols. Het komt vrij zelden voor dat mensen
die in een arm of been CRPS hebben gehad, dit ook in de andere arm of het
andere been krijgen. Er word een onderscheid gemaakt tussen CRPS zonder zenuwschade,
dit wordt CRPS (type)1 genoemd. En CRPS dat wel schade aan de zenuw als gevolg
heeft, dit wordt CRPS (type)2 genoemd.
Symptomen:
CRPS is ook in te delen in verschillende fases, elke fase heeft zijn eigen
specifieke symptomen. Elke fase geeft een beeld van het stadium en tijdsbestek
waarin de ziekte zich bevindt.
Stadium I - de warme fase
Deze fase wordt gekenmerkt door ontstekingsverschijnselen. De ontstoken plek
is rood, gezwollen en voelt warm aan. Haren en nagels groeien soms sneller
dan normaal en patiënten kunnen last hebben van overmatig zweten in het
aangetaste gebied. De pijn is branderig en wordt erger bij beweging. Afhankelijk
van de ernst kan deze fase enkele weken tot maanden duren.
Stadium II - de koude fase
In deze fase wordt de pijn heviger en vager. De zwelling kan zich verspreiden
en de huid wordt bleek en verschrompelt. Dit gaat gepaard met een koud gevoel.
Soms krijgt de patiënt last van haaruitval, verschijnselen van botontkalking,
gebarsten en afbrekende nagels en/of een klamme, glanzende huid. Deze fase
kan 3 tot 6 maanden duren.
Stadium III - de stabilisatiefase
In deze fase verdwijnt de pijn soms grotendeels of helemaal. Andere patiënten
blijven een constante matige tot hevige pijn behouden, die zeer moeilijk of
niet behandelbaar is. De spieren in het aangedane gebied zijn sterk verzwakt
waardoor blijvend krachtsverlies ontstaat. De gewrichten van de (aangedane)
hand of voet zijn zwak en bewegen gaat moeilijk. Ook kan er gewrichtsverstijving
optreden.
Er is geen diagnostische test voor het vaststellen van CRPS. Op een röntgenfoto
is soms te zien dat het bot plaatselijk dun is, maar dat kan ook in algemene
zin duiden op osteoporose.
Criteria voor CRPS type I
1) Aanwezigheid van een uitlokkend letsel of een oorzaak van immobilisatie.
2) Continue pijn, allodynie (pijn als gevolg van een prikkel die normaal niet
als pijn ervaren wordt) of hyperalgesie (toegenomen pijn bij pijnlijke prikkel,
waarbij de pijn niet in verhouding staat tot de uitlokkende oorzaak).
3) Aanwijzingen in de loop van de aandoening voor oedeem(vochtophoping), veranderingen
in bloeddoorstroming van de huid of abnormaal zweten in het pijnlijke gebied.
(fig. 1)
4) Deze verschijnselen zijn niet te verklaren door een andere aandoening die
verantwoordelijk kan zijn voor deze pijn en disfunctie.
Aan criteria 2 tot en met 4 moet voldaan zijn.
Criteria voor CRPS type II
1) Continue pijn, allodynie of hyperalgesie na een zenuwletsel, waarbij eerstgenoemde
verschijnselen niet noodzakelijk beperkt zijn tot het gebied van de getroffen
zenuw.
2) Aanwijzingen in de loop van de aandoening voor oedeem, veranderingen in
bloeddoorstroming van de huid of abnormaal zweten in het pijnlijk gebied.(fig.
1)
3) Deze verschijnselen zijn niet te verklaren door een andere aandoening die
verantwoordelijk kan zijn voor deze pijn en disfunctie.
Aan criteria 1 tot en met 3 moet voldaan zijn.
Oorzaken:
In de literatuur worden een aantal factoren genoemd, die de kans op het krijgen
van een CRPS verhogen. Allereerst dient genoemd te worden, dat een nog aanwezige
irritatie in de weefsels van de aangedane extremiteit, zoals een niet genezende
fractuur, ingebrachte lichaamsvreemde materialen, uitgebreide weke delen letsels
of een beschadigde zenuw, dusdanige schadelijke prikkels naar het zenuwstelsel
stuurt, dat het regelmechanisme voor de genezing wordt verstoord en een CRPS
kan ontstaan. Ook kan het tevoren al bestaan van pijn in de wervelkolom van
de nek of de lage rug (bijvoorbeeld door slijtage), interne ziekten, vooral
waarbij sprake is van een abnormale regulatie van de bloeddoorstroming zoals
suikerziekte, maar ook bepaalde vormen van kanker en roken mogelijk het ontstaan
van een CRPS in de hand werken. CRPS komt bij vrouwen drie keer zo vaak voor
als bij mannen. Het is echter niet bekend waarom sommige mensen onder bepaalde
omstandigheden CRPS ontwikkelen als complicatie van een breuk of kneuzing
en andere onder dezelfde omstandigheden restloos genezen.
Behandeling:
Vanwege de complexiteit is een multidisciplinaire behandeling aan te raden.
Bij voorkeur door een team met een chirurg, anesthesist, neuroloog, orthopeed,
revalidatiearts, fysiotherapeut en/of ergotherapeut.
De fysiotherapeutische behandeling.
Het herwinnen van de normale functies van de voet of hand moet de primaire
doelstelling zijn. Bij niet lang bestaande CRPS is dat dikwijls haalbaar.
Maar in de latere fasen van de aandoening wordt zelden een volledig herstel
gehaald. Toch is revalidatie aangewezen om de functionele mogelijkheden in
de mate van het mogelijke te herwinnen, de sociale reïntegratie te bespoedigen,
de zelfredzaamheid te bevorderen, de arbeidsmogelijkheden, zonodig in een
aangepast werk, uit te breiden. Het is belangrijk de patiënt zelf bij
deze revalidatie te betrekken, daar actieve oefentherapie hoe dan ook noodzakelijk
is. Dikwijls wordt hierbij het principe van 'oefenen onder de pijngrens' toegepast,
hoewel dit een moeilijk criterium is. Vooral in de eerste fase van de aandoening
kan te fors oefenen de symptomen doen opflakkeren; in de latere fasen is dit
risico weliswaar geringer. Een beter criterium voor de oefentherapie is dat
iedere oefentherapie waarbij de patiënt vooruitgang maakt, goede therapie
is. Omdat dit pas na de therapie te checken is, is de enige mogelijkheid om
de intensiteit en de efficiëntie van de oefentherapie na te gaan door
goede begeleiding en frequente controles.
http://pdver.atcomputing.nl/
http://www.spreekuurthuis.nl/
Nieuws
NAAST RADIALE NU OOK FOCUSED WAVE THERAPY: DE PIEZOWAVE!!!
PiezoWave De PiezoWave is een door Richard Wolf gecombineerd orthopedische ESWT systeem met de applicatie TPST. Sinds het ...
In oktober 2011 is onze praktijk uitgekozen door het Rijnstate Ziekenhuis, afdeling Orthopedie, specialisatie schouder, om onderdeel ...
In het Golf Experience Center werken wij samen met Club 15: personal en fitnesstraining met persoonlijke begeleiding ...
