Ziektebeeld: Parkinson
iekte van Parkinson is een chronisch progressieve aandoening van het centrale
zenuwstelsel. Door een beschadiging van de zenuwcellen die de stof dopamine
produceren, wordt onvoldoende dopamine aangemaakt waardoor een tekort aan
deze stof in de hersenen ontstaat.
Door het tekort aan dopamine wordt de aansturing van de spieren bemoeilijkt.
Daardoor kunnen problemen ontstaan met dagelijkse bewegingen (lopen, omdraaien
in bed) en praten. Ook kunnen slaapproblemen, verwardheid, depressies, concentratieproblemen
en geheugenstoornissen optreden.
Zowel mannen als vrouwen kunnen de Ziekte van Parkinson krijgen. Hoewel de
ziekte op elke leeftijd kan beginnen, ervaren de meeste mensen de eerste symptomen
na het vijftigste levensjaar. Sommige mensen hebben een genetische aanleg
voor de ziekte.
Symptomen
Hoofdsymptomen:
• rigiditeit: stijfheid als arm, been of nek bewogen wordt
• rust tremor: beven, wat het duidelijkst is in rust, komt bij circa
60% van de patiënten voor.
• Bradykinesie en hypokinesie: langzamer (beginnen met) bewegen en minder
bewegen; dit kan leiden tot verminderde gelaatsuitdrukking (maskergelaat),
zachtere en monotone spraak, schuifelend looppatroon met minder meebewegen
van de armen, startproblemen (moeite met opstaan uit stoel), kleiner handschrift,
moeite met fijne vingerbewegingen.
• verlies van: houdingsreflexen waardoor slechtere balans en coördinatie.
Bijkomende symptomen
Depressie, emotionele labiliteit, geheugen en slaap problemen, problemen met
plassen en ontlasting, moeite met kauwen en slikken, lage bloeddruk bij opstaan.
Verder hebben de patiënten door gevolgen van de ziekte moeite met het
doen van de dagelijkse dingen; zoals het aankleden, bestek hanteren, omdraaien
in bed, in/uitstappen van de auto.
De patiënt heeft verder last van een wat voorovergebogen houding met
gebogen ellebogen en loopt met kleine pasjes. Deze houding draagt ook weer
bij tot een verminderd evenwicht.
Oorzaken
De ziekte van Parkinson wordt veroorzaakt door een afsterven van zenuwcellen
in een diep in de hersenen gelegen gebied, de zogenaamde substantia nigra
(fig.1). In deze substantia nigra wordt normaal de chemische stof dopamine
geproduceerd. Dopamine is een neurotransmitter=boodschapperstof die noodzakelijk
is voor het goed functioneren van een circuit in de hersenen dat via ruggenmerg
en zenuwen leidt tot willekeurige spierbewegingen.
Waarom deze dopamine producerende cellen bij de Ziekte van Parkinson afsterven
is nog onbekend.
Wat kunt u er zelf aan doen?
• Het is vooral belangrijk om tijdig actie te ondernemen. Wacht niet
tot uw conditie verminderd is, maar houd deze op peil. Zorg dat u voldoende
in beweging blijft. Probeer minstens vijf dagen in de week een half uur te
bewegen, bijvoorbeeld een stukje wandelen, fietsen of zwemmen. Hiermee onderhoudt
u uw conditie en kracht. Dat halfuur kunt u natuurlijk ook opdelen in blokken
van tien of vijftien minuten. Als u een sport beoefende, ga hier dan mee door.
Afhankelijk van uw problemen kunt u deelnemen aan specifieke Parkinson-oefengroepen
voor bijvoorbeeld zwemmen of gymnastiek. Ook algemene bewegingsgroepen voor
ouderen kunnen geschikt voor u zijn. Uw fysiotherapeut kan u hierover adviseren.
• Parkinsonpatiënten kunnen zogenaamde on- en offperiodes hebben
ofwel, goede en minder goede dagen. Maak vooral van de goede dagen gebruik
om uw conditie en kracht te trainen. U heeft dan minder (neurologische) problemen
en uw prestaties zijn beter.
• Vermijd dubbeltaken. Het is goed mogelijk dat u bij vanzelfsprekende
bewegingen uw aandacht erbij moet houden. Het kan al snel te veel zijn om
bijvoorbeeld tegelijkertijd te praten en te lopen (een lichamelijke en een
mentale taak), of op te staan uit een stoel met een kop koffie in uw hand
(twee lichamelijke taken). Probeer één ding tegelijk te doen
en vermijd dubbeltaken. Dit is veiliger en vermindert de kans op een val.
Algemene behandeling
De ziekte van Parkinson is niet te genezen. De behandeling bestaat uit het
bestrijden van de symptomen en er zijn verschillende vormen van behandeling
mogelijk: medisch (medicijnen, operatie) en paramedisch (fysio- of oefentherapie).
Afhankelijk van de klachten die u ervaart, bepaalt de arts of u medicijnen
krijgt voorgeschreven. Meestal gebeurt dit als problemen ontstaan in uw dagelijks
leven, op het werk of in uw vrije tijd. Om de symptomen van Parkinson te bestrijden,
is Levopoda de krachtigste medicijn. Langdurig gebruik ervan kan echter leiden
tot nieuwe problemen, zoals abnormale, onvrijwillige bewegingen (dyskinesieën)
in bepaalde perioden en geheugenstoornissen. Helaas heeft de medicijn beperkte
invloed op de houdings- en evenwichtsproblemen. Als er geen andere mogelijkheden
zijn, wordt soms gekozen voor een chirurgische ingreep, vooral om het beven
en de onvrijwillige bewegingen te verminderen. Uitgangspunt zijn uw gezondheidsproblemen
en uw voorkeuren.
Een fysiotherapeutische behandeling heeft een geheel eigen doel en resultaat
en is niet ter vervanging van medicijnen of een operatie.
Behandeling van de fysiotherapeut
De fysiotherapeut richt zich bij een parkinson patiënt op; het voorkomen
van inactiviteit, vermijden van angst om te bewegen of te vallen en het onderhouden
en/of verbeteren van de conditie. Er worden dan oefeningen gedaan, eventueel
in groepsverband, met specifieke aandacht voor het evenwicht, de spierkracht,
beweeglijkheid van de gewrichten en de algemene conditie.
Verder kan de fysiotherapeut zich richten op het oefenen van bewegingen/ handelingen
die door de gevolgen van Parkinson moeizaam verlopen; zoals omrollen in bed
en opstaan uit een stoel, de juiste lichaamshouding, reiken en grijpen, evenwicht
bewaren en lopen.
De fysiotherapeut geeft ook informatie en voorlichting, Op die manier kan
de patiënt ook op langere termijn, zonder de fysiotherapeut, actief blijven.
Het doel is immers het verbeteren of behouden van de zelfstandigheid en veiligheid.
De adviezen en begeleiding worden afgestemd op de situatie van de patiënt
en hoe ver Parkinson zich bij de desbetreffende patiënt ontwikkeld heeft.
De patiënten bij wie de ziekte zich zodanig heeft ontwikkeld dat ze op
een rolstoel zijn aangewezen of in bed moeten blijven. Is het de taak van
een fysiotherapeut om de belangrijke functies te behouden en doorliggen en
spierproblemen te voorkomen. Hierbij adviseert de fysiotherapeut onder meer
ook over de beste lichaamshouding in bed of rolstoel.
Nieuws
NAAST RADIALE NU OOK FOCUSED WAVE THERAPY: DE PIEZOWAVE!!!
PiezoWave De PiezoWave is een door Richard Wolf gecombineerd orthopedische ESWT systeem met de applicatie TPST. Sinds het ...
In oktober 2011 is onze praktijk uitgekozen door het Rijnstate Ziekenhuis, afdeling Orthopedie, specialisatie schouder, om onderdeel ...
In het Golf Experience Center werken wij samen met Club 15: personal en fitnesstraining met persoonlijke begeleiding ...
